Ứng dụng công nghệ, đổi mới quy trình đào tạo

P.V

07/03/2018 15:08:42

Để đáp ứng được nhu cầu của cuộc Cách mạng Công nghiệp (CMCN) 4.0, công tác đào tạo nguồn nhân lực nói chung và đào tạo nghề nói riêng phải thực sự đổi mới từ quy trình, nội dung đến việc sát hạch, thi cử..., đặc biệt là việc tiếp nhận và ứng dụng công nghệ mới, xây dựng các mô hình đào tạo mở, tạo ra sự tương tác nhiều hơn giữa người dạy và người học…

Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng nêu rõ: “Cuộc CMCN lần thứ 4 với xu hướng phát triển dựa trên nền tảng tích hợp cao độ của hệ thống kết nối số hóa - vật lý - sinh học với sự đột phá của Internet vạn vật và Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản nền sản xuất của thế giới. CMCN lần thứ 4 với đặc điểm là tận dụng một cách triệt để sức mạnh lan tỏa của số hóa và CNTT. Làn sóng công nghệ mới này đang diễn ra với tốc độ khác nhau tại các quốc gia trên thế giới, nhưng đang tạo ra tác động mạnh mẽ, ngày một gia tăng tới mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, dẫn đến việc thay đổi phương thức và lực lượng sản xuất của xã hội…”.

Để đáp ứng những yêu cầu từ thực tế đó, hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo và thực hành của các trường đại học, các cơ sở đào tạo  cũng phải đối mặt với những yêu cầu về cải cách và cạnh tranh mới. Từ đó, mới có thể cung cấp cho xã hội nguồn nhân lực được trang bị các kiến thức, kỹ năng phù hợp, làm nền tảng đáp ứng yêu cầu công việc trong tình hình mới.

Theo thống kê của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ lực lượng lao động bị ảnh hưởng trầm trọng bởi tự động hóa. Ước tính, sẽ có khoảng 86% lao động trong ngành dệt may - da giày và 75% lao động trong ngành điện tử của Việt Nam có thể phải đối mặt với nguy cơ này.

Đổi lại, sẽ có những công việc mới ra đời, những công đoạn mới trong quy trình cần nhân sự. Và như vậy, người lao động buộc phải có bước “thích nghi”, học và tự học không ngừng để nâng cao trình độ, kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc trong tình hình mới. Để có được “thế hệ” lao động phục vụ CMCN 4.0 này, các trường đại học và cơ sở đào tạo không thể nằm ngoài guồng quay thời cuộc.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Hồng Minh, Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp cho biết thêm, để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu cao trong công việc, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp có những cải tiến trong chương trình đào tạo. Chẳng hạn như trường ĐH Bách Khoa Hà Nội, Phòng Đào tạo đã phân tích lại toàn bộ chương trình đào tạo của nhà trường, cải tiến và bổ sung các nội dung đáp ứng yêu cầu của CMCN 4.0 theo hướng ưu tiên ngành nghề trọng điểm, áp dụng công nghệ đào tạo - thực hành – sát hạch theo các quy chuẩn từ các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.

Hoặc như tại ĐH Thái Nguyên đã bước đầu triển khai Giải pháp Lớp học thông minh Classroom Replay vào hoạt động số hóa các nội dung bài giảng, hỗ trợ và đổi mới phương pháp dạy và học ngoại ngữ… Đây là giải pháp tích hợp hàng đầu tại Singapore về ứng dụng CNTT trong đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học, hiện được triển khai rất thành công tại Thái Lan, Hồng Kông, Malaysia, Indonesia, Brunei… Trong đó, ứng dụng các công nghệ và nền tảng phần mềm tốt nhất trên thế giới về xử lý, đồng bộ tín hiệu số.

Classroom Replay là giải pháp của công ty Blue Orange (Singapore) và phát triển tại Việt Nam cùng công ty Singa Việt (Singa-Viet Education Group).

Cụ thể, Classroom Replay có thể ghi hình lại toàn bộ nội dung bài giảng và ngữ cảnh của lớp học, sau đó xuất bản lên hệ thống học trực tuyến (e-Learning) hoặc website một cách hoàn toàn tự động bằng định dạng Video. Giải pháp sử dụng thiết bị mã hóa và đồng bộ tín hiệu trung tâm Encoder  được thu từ các thiết bị ngoại vi như: Camera, Máy tính, Micrô, Bảng tương tác thông minh.. Kết quả là sự kết hợp và đồng bộ nhiều màn hình trình diễn vào một video duy nhất (ví dụ: camera, màn hình trình chiếu và bảng cảm ứng thông minh..)

Hệ thống này có những ưu điểm như: ghi lại toàn bộ ngữ cảnh của lớp một cách tự động, trả lại kết quả là các video bài giảng nhanh chóng, đơn giản, mang đến một không gian học tập trực tuyến sinh động giúp người học tiếp thu dễ dàng hơn.

Cùng đó, các thiết bị tích hợp nhỏ gọn, không làm thay đổi cấu trúc vật lý và không gian của lớp học truyền thống.

Phần mềm tích hợp với giao diện đơn giản, dễ sử dụng, hỗ trợ nhiều tính năng thiết thực như: tích hợp các câu hỏi trắc nghiệm ngay trên video, đánh dấu và tạo chỉ mục video, nhúng các từ khóa, đoạn văn bản để tìm kiếm ngay trên video, phát trực tuyến (live stream)...

Ngoài ra, hệ thống có thể lập lịch ghi hình và điều khiển hệ thống từ xa; Phần mềm tích hợp hỗ trợ biên tập cả các video từ các nguồn khác… làm phong phú nguồn nội dung đào tạo.

Đặc biệt, với người quản lý, giải pháp này có đầy đủ hệ thống báo cáo phân tích chi tiết và báo cáo thống kê..

Qua trải nghiệm thực tế, có thể thấy những giải pháp lớp học thông minh như Classroom Replay mang đến động lực mới cho người học, khi có thể xem lại bài giảng và các tương tác trên lớp, hỗ trợ ghi nhớ/ ôn lại các kiến thức nhờ gắn với ngữ cảnh cụ thể.

Bên cạnh đó, giải pháp đáp ứng xu hướng áp dụng CNTT vào việc đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học; lấy “học viên làm trung tâm”, giảm thời lượng ghi chép, tăng thời lượng và chú trọng hơn cho việc tương tác, thảo luận giữa giảng viên và học viên hoặc giữa các học viên với nhau; vào việc trình diễn (demo) trong lớp học..

Đồng thời, nó giúp các trường có thể từng bước xây dựng kho học liệu số sinh động, đầy đủ, dễ dàng quản lý – truy xuất cũng như tích hợp vào các hệ thống dạy và học trực tuyến (eLearning) khi cần thiết.

Với việc ứng dụng giải pháp này, việc quản lý và đo lường chất lượng đào tạo có thể được thực hiện thông qua hệ thống phần mềm một cách dễ dàng.

Được biết, đến nay, mô hình tổng thể của giải pháp này đã bước đầu được nghiên cứu và triển khai tại một số trường như: ĐH Thái Nguyên, ĐH Bách Khoa Hà Nội, ĐH Công nghiệp TP Hồ Chí Minh, ĐH Y tế Công Cộng, Trường Trung học Thực hành Sài Gòn, Trường đào tạo nghiệp vụ Bảo hiểm Xã hội…