Một số sản phẩm thay thế nhằm giảm thiểu tác hại của người hút thuốc lá

PV

18/05/2018 16:10:47

Ai cũng biết thuốc lá có tác hại cho sức khỏe chính mình và người thân. Thế nhưng, bỏ thuốc lá đối với người nghiện quả là một quá trình gian nan, thậm chí với một số người là bất khả thi. Có ẩn số nào mà con người chưa giải được? Và trong trường hợp không thể bỏ thuốc, liệu có giải pháp nào cho người nghiện không?

Một số sản phẩm thay thế nhằm giảm thiểu tác hại của người hút thuốc lá

Các sản phẩm thay thế thuốc lá an toàn hiện hành trên thế giới

Trên thế giới, phổ biến nhất hiện nay là các liệu pháp bao gồm: miếng dán nicotin, kẹo cao su nicotin, viên ngậm, viên microtabs, ống hít nicotine và bình xịt mũi nicotine...

Các miếng dán nicotine: tác dụng tốt đối với hầu hết những người hút thuốc lá thông thường và có thể được dán liên tục (miếng dán 24 tiếng) hay chỉ trong lúc bạn đang thức và hoạt động (miếng dán 16 tiếng). Chúng hoạt động bằng cách đưa nicotine trực tiếp vào máu thông qua da.

Kẹo cao su nicotine có hai loại: 2mg và 4mg. Khi bạn sử dụng kẹo cao su nicotine, nicotine được hấp thụ qua thành miệng. Kẹo cao su nicotine hữu ích bởi nó có thể cung cấp những liều nicotine trong khoảng thời gian ngắn.

Viên ngậm nicotine: được đặt trong miệng và tan dần dần để giải phóng nicotine. Viên ngậm nicotine hoạt động giống như kẹo cao su nicotine.

Viên Microtab: là một dạng thuốc viên mini chứa nicotine có thể tan dễ dàng khi ngậm trong miệng. Hãy đảm bảo rằng bạn chỉ ngậm chứ không cố nhai hoặc nuốt chúng - bởi những điều đó có thể đem lại một số tác dụng phụ không mong muốn.

Ống hít nicotine: trông giống một điếu thuốc lá nhựa. Sản phẩm này tạo ra hơi nicotine, được hấp thụ qua miệng và cổ họng. Nếu bạn nhớ cảm giác "đưa điếu thuốc lên miệng" khi hút thuốc, đây có thể là một lựa chọn phù hợp với bạn.

Bình xịt mũi nicotine: cung cấp một liều nicotine nhanh và hiệu quả thông qua lớp màng của mũi. Ưu điểm của xịt mũi là chúng hoạt động nhanh hơn nhiều so với kẹo cao su nicotine hay viên ngậm.

Toàn bộ các sản phẩm có chứa nicotine đã được cấp phép kể trên đều là những phương pháp hiệu quả nhằm giúp bạn ngừng hút thuốc với một lộ trình điều trị đầy đủ thường kéo dài 8-12 tuần, nhưng bạn cần xin khuyến cáo từ dược sĩ, bác sĩ của bạn.

Sản phẩm giảm thiểu rủi ro thuốc lá dựa vào công nghệ

Ngoài ra, những năm gần đây, còn có những giải pháp khác dành cho những người nghiện thuốc mà không thể hay chưa bỏ thuốc thành công. Nhờ vào những thành tựu mới của khoa học và công nghệ, thuốc lá điện tử (e-cigarettes) và thuốc lá làm nóng-chứ không-đốt cháy (heat-not-burn tobacco products) cũng là những sản phẩm thay thế thuốc lá điếu giúp người nghiện nạp lượng nicotine vào người và mô phỏng gần nhất trải nghiệm hút thuốc lá điếu. Cả thuốc lá điện tử và thuốc lá hun nóng được cho là có khả năng giảm thiểu rủi ro đáng kể so với thuốc lá điếu truyền thống.

Một số sản phẩm thay thế nhằm giảm thiểu tác hại của người hút thuốc lá

Mặc dù cần thêm thời gian để nghiên cứu, nhưng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công nhận rằng “nếu phần lớn những người hút thuốc lá không thể hoặc không muốn bỏ thuốc chuyển đổi ngay lập tức từ thuốc lá thông thường sang sử dụng những sản phẩm cung cấp nicotine thay thế ít độc hại hơn, sau đó dần dần bỏ hẳn chúng, đó sẽ là thành công đáng kể của nền y tế công cộng”.

Thuốc lá điện tử sử dụng nicotine được chiết xuất thành dạng lỏng (e-liquid) và đang được xem như một lựa chọn thay thế tốt hơn thuốc lá cho những người hút thuốc. Tổ chức Y tế Công cộng Anh (Public Health England) đánh giá thuốc lá điện tử ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống đến 95%. Tại Anh, việc khuyến khích người hút thuốc chuyển sang sử dụng các sản phẩm thay thế như vape đã nhận được sự đồng thuận rộng rãi của nhiều tổ chức y tế từ năm 2016.

Thuốc lá hun nóng (heat-not-burn) làm nóng lá thuốc tự nhiên tại một nhiệt độ vừa đủ (chỉ tới 350oC, thấp hơn 600 oC so với nhiệt độ thông thường để đốt cháy thuốc lá truyền thống), đủ để chiết xuất nicotine dạng hơi cho người sử dụng mà không sản sinh ra khói thuốc lá. Do không có sự cháy hay sự hình thành của khói thuốc lá hay tàn thuốc lá, sản phẩm này được cho là có khả năng giảm thiểu rủi ro đến 95%. 

Trong cuộc kiểm định bằng chứng về thuốc lá điện tử được thực hiện bởi Tổ chức Y tế Công cộng Anh (Public Health England), trực thuộc Chính phủ Anh, các chuyên gia cho rằng thuốc lá điện tử có thể đã và đang giúp khoảng 20,000 người Anh bỏ thuốc lá mỗi năm - và có khi còn nhiều hơn nữa.

“Kết quả kiểm định mới của chúng tôi củng cố quan điểm rằng thuốc lá điện tử chỉ mang một phần rủi ro nhỏ so với hút thuốc lá truyền thống, với ít nhất 95% ít độc hại hơn, và rủi ro không đáng kể đến những người xung quanh.” Và “sẽ thật tồi tệ khi hàng nghìn người có thể bỏ thuốc với sự hỗ trợ của thuốc lá điện tử nhưng lại bị ngăn cản bởi sự sợ hãi sai lầm liên quan đến sức khỏe.” Giáo sư John Newton, Giám đốc về cải thiện sức khỏe, Tổ chức Y Tế Cộng cộng Anh nhận định.

Tuy nhiên, người hút thuốc cần lưu ý khi lựa chọn, vì nếu sử dụng thuốc lá điện tử với chiết xuất nicotine trôi nổi, không nguồn gốc thì nguy cơ bệnh tật có thể rất cao vì đã có nhiều nghiên cứu cho thấy một số tạp chất cực độc như kim loại hay các chất trong vật liệu xây dựng đã được tìm thấy trong các loại chiết xuất này.

Nicotine có mối liên hệ như thế nào với các loại bệnh liên quan đến thuốc lá?

Theo nghiên cứu của Viện Y tế và Chăm sóc Sức khoẻ Quốc gia Anh Quốc, các độc tố và chất gây ung thư trong khói thuốc lá - chứ không phải nicotine - mới là nguyên nhân chính gây ra bệnh tật và tử vong.

Các chuyên gia tại Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đồng ý rằng, những hợp chất độc hại được tạo ra trong quá trình đốt cháy thuốc lá là nguyên nhân chính dẫn đễn các bệnh liên quan đến hút thuốc như ung thư phổi cùng các bệnh về tim mạch chứ không phải nicotine.

Quá trình đốt cháy điếu thuốc lá được diễn ra ở nhiệt độ cao (từ 600 – 900 độ C) dẫn đến sự đốt cháy hoàn toàn lá thuốc bao gồm cả đốt cháy các hợp chất dễ bay hơi và đốt cháy tạp chất từ than, cuối cùng tạo ra một lượng tàn tro tương ứng. Các nhà nghiên cứu ước tính khói thuốc lá có chứa 7,357 hợp chất hóa học thuộc nhiều loại khác nhau. Khoa học thừa nhận rộng rãi rằng có khoảng 60 loại hóa chất chính sinh ra từ quá trình đốt cháy của thuốc lá là độc hại và gây ung thư.

Vì vậy, các liệu pháp thay thế nicotine, cũng như giảm thiểu tác hại của thuốc lá đã được ra đời và sử dụng rộng rãi trong nhiều năm, nhằm giúp kiểm soát các triệu chứng khi cai nghiện. Từ đó, chuyển qua các phương pháp điều trị an toàn hơn.